Kubbenin Evrimi: Edirne'de Eski Camii'nden Selimiye'ye 6 Durak
Edirne'de altı durak yaklaşık 1,6 km'de: Beylerbeyi ve Arif Ağa camilerinden çok kubbeli Eski Camii'ne, merkezî planlı ilk örnek Üç Şerefeli'ye ve Selimiye'ye, sonunda Edirne Müzesi'ne uzanan; Osmanlı cami mimarisinin gelişimini sırayla izleyen bir yürüyüş.
-
Beylerbeyi Camii
II. Murad dönemi ümerasından Mîrimîran Sinan Bey yaptırdı; yapım 1428-29 ya da 1429-30 (kaynaklar ayrışıyor). Cami, türbe, hamam ve medreseden oluşan küçük külliye. Zâviyeli planlı, iki yanda kubbeli tabhâneleri var; taş-tuğla karma teknik ve mermer söveli sivri kemerli taçkapıyla öne çıkıyor. Kıble tarafındaki bölüm 1950'lerde yıkıldı, Vakıflar 1960'larda onardı.
Seyyahın fısıltısı: Taçkapının mermer sövesine ve taş-tuğla sıralarına yakından bak.
-
Arif Ağa Camii
Arif Ağa'nın yaptırdığı cami için tarih çelişkili: bir kaynak yaklaşık 1506, bir akademik liste 1445-46 veriyor. Kare planlı, kesme taşlı, tek minareli; eğimli arazide duruyor ve halk arasında 'Künbed Camii' diye anılıyor. Vakıflar 1992'de onardı, 1993'te ibadete açıldı.
Seyyahın fısıltısı: Eğimli arazide yapının basamaklı oturuşuna dikkat et.
-
Üç Şerefeli Cami
II. Murad'ın 1437-1447 arasında yaptırdığı cami, merkezî planlı ilk Osmanlı camisi sayılıyor; mimarı Muslihuddin ve Şehâbeddin Usta olarak kabul ediliyor. Ana kubbe 24 metre çapında, yanlarda dörder 10,5 metrelik kubbe var. Revaklı avlunun dört köşesinde farklı süslemeli minareler yükseliyor: üç şerefeli, burmalı, baklavalı ve yivli. 1762 depreminden sonra 1763-64'te onarıldı.
Seyyahın fısıltısı: Avluda dört minareyi tek tek karşılaştır; her birinin gövdesi farklı.
-
Eski Camii (Edirne)
Emir Süleyman Çelebi 1402-03'te başlattı, kardeşi Çelebi Mehmed 1413 ya da 1414'te tamamlattı. Dokuz kubbeli çok kubbeli tipin örneği; tek minareli, avlusuz ve üç kapıdan girilen bir yapı. Ön revakta 'Allah' ve 'Muhammed' yazılı büyük hat levhalar var. Mimarı kesin bilinmiyor.
Seyyahın fısıltısı: Dokuz kubbeyi içeriden say; direklerin yerleşimi çok kubbeli planı gösterir.
-
Selimiye Camii
Evrimin son durağı: II. Selim'in yaptırdığı, Sinan'ın tasarladığı cami tek bir kubbeyi sekiz ayağa oturtuyor. Üç şerefeli dört minaresi ve çinili mihrabıyla yürüyüşün bu noktasında Eski Camii'nin dokuz kubbesiyle kıyaslanınca fark net görülüyor.
Seyyahın fısıltısı: Üç caminin kubbelerini aklında karşılaştır: dokuz, bir merkez ve bir dev.
-
Edirne Müzesi
Selimiye'nin arkasındaki medresede 1925'te kuruldu; yeni bina İhsan Kıygı'nın tasarımıyla 13 Haziran 1971'de hizmete girdi. Koleksiyonda fil, gergedan ve at fosilleri, Helenistik-Roma-Bizans eserleri, Trak mezar stelleri ve terrakota Afrodit heykelcikleri ile gelin odası, sünnet odası ve Edirne evi canlandırmaları var.
Seyyahın fısıltısı: Yürüyüşü burada bitir; etnografya bölümündeki Edirne evi odasını görmeyi unutma.
Bu rotayı cebinde yürümek ister misin?
Wayker Android'de Google Play'de. Bu rotayı telefonuna indirip yürüyebilirsin.